Người ác đừng làm chuyện tốt!?
Có người nói “tâm không thiện, phật không phù hộ”, vậy đã ác rồi thì làm thiện là vô ích? Lại có người nói, kẻ làm nhiều chuyện xấu, những lần làm chuyện tốt hiếm hoi sẽ bị người ta nói là “làm màu”, “đạo đức giả”. Vậy phải chăng đã là “kẻ ác” thì không nên làm chuyện tốt nữa?
“Người đang ở trong bóng tối mà thắp một ngọn đèn, ngọn đèn ấy vẫn là ánh sáng. Không vì người đó từng ở trong bóng tối mà ánh sáng trở thành vô nghĩa.”
Câu “tâm không thiện, Phật không phù hộ” thường bị hiểu sai.
“Phật” không phải vị thần ngồi trên mây để ban thưởng người tốt, trừng phạt người xấu. Trong Phật pháp, Luật Nhân – Quả vận hành tự nhiên: gieo nhân nào gặt quả nấy. Thế nên, “Phật phù hộ” thường có nghĩa là tâm người ấy thuận với nhân lành, nên dễ gặp duyên lành hơn.
Người mang tâm ác mà không sửa đổi, vẫn tiếp tục làm điều ác, nhưng lại cầu xin kết quả tốt đẹp, thì đó là điều khó thành. Giống như gieo hạt cỏ dại mà mong mọc lúa. Nhưng nếu một người từng làm ác, nay bắt đầu làm thiện, hoặc chỉ trong một khoảnh khắc, một “sát na” muốn làm một việc tốt, thậm chí, chỉ cần trong 1 suy nghĩ (“nhất niệm”) nổi lên thiện ý thì đó chính là con đường chuyển hóa. Giống như bắt đầu gieo lúa giữa rừng cỏ dại thì chí ít, sau này cũng vẫn có lúa. Không ai vì từng gieo cỏ dại mà vĩnh viễn mất quyền gieo lúa.
Phật giáo không hỏi: “Ngươi trước đây là người thế nào?” mà hỏi: “Ngay lúc này, ngươi đang làm gì?”. Giống như thắp một ngọn đèn vào căn phòng tối ngàn năm, bóng tối chẳng hỏi: “Đã muộn rồi, còn đến làm gì nữa?”. Nó chỉ dần tan đi. Đó cũng chính là tinh thần của câu: biển khổ không bờ, quay đầu là bến (phiên âm Hán – Việt: “Khổ hải vô biên, hồi đầu thị ngạn.”)
Về việc người khác nói “làm màu”, “đạo đức giả”, lại là một diễn tiến khác. Có người từng nói: “Hoa không vì người khen mà nở. Cũng không vì người chê mà tàn.”. Nếu hôm nay ngươi giúp một người nghèo. Người A nói: “Thật tốt.”. Người B lại nói: “Làm màu thôi.”. Bất kể động cơ, bất kể phán xét, sự thật vẫn là một người nghèo vừa được giúp đỡ. Lời khen không làm công đức tăng thêm. Lời chê cũng không làm việc thiện biến mất.
Người đời thường nhìn quá khứ của người khác để phán xét hiện tại. Người xấu, kẻ ác, đột nhiên làm việc tốt, hẳn nhiên sẽ bị nghi ngờ, bởi niềm tin cần vung đắp bằng thời gian, giống một vết thương cần thời gian để khép miệng, liền da. Nhưng, nghiệp lại nhìn hiện tại để tạo tương lai, không ai mãi bị đóng đinh vào quá khứ. Một lần tự nhiên tốt, có thể bị gọi là giả tạo. Mười lần tốt vẫn có thể bị gọi là diễn. Nhưng một lần lại một lần, mười lần lại mười lần… thời gian sẽ tự trả lời. Huống hồ, làm việc tốt cũng đâu phải nhằm để ai thấy, được ai khen!
Có người hỏi: “Con từng làm rất nhiều việc sai. Giờ làm vài việc tốt có ý nghĩa gì đâu?”. Nên nhớ: “Một gáo nước không dập được cả khu rừng cháy. Nhưng đó vẫn là gáo nước đầu tiên.” Và mọi thứ “đầu tiên” đều nhỏ bé nhưng quan trọng, cũng chính là ý nghĩa trong câu nói của Lão Tử: cây to từng là một gốc nhỏ, đài cao chín tầng từng xây từ một nắm đất nhỏ, chuyến hành trình vạn dặm cũng bắt đầu từ bước đi đầu tiên (Phiên âm Hán Việt: Hợp bão chi mộc, sinh ư hào mạt; cửu tằng chi đài, khởi ư lũy thổ. Thiên lý chi hành thủy ư túc hạ).
Không ai trở thành người tốt chỉ bằng một việc thiện. Cũng không ai mãi mãi là người xấu nếu không ngừng sửa mình. Cho nên, không nên nghĩ: “Người ta nói tôi giả tạo, vậy thôi đừng làm việc tốt nữa.” Bởi như vậy, cuộc đời của ngươi lại bị điều khiển bởi miệng lưỡi người khác.vì có làm tốt đến đâu cũng sẽ có người khen chê. “Người sống vì ánh mắt người khác sẽ chết chìm trong nước bọt của người khác.”. Thế nên, hãy làm thiện vì việc ấy đúng. Ban đầu có thể vì sợ quả báo, sau đó vì muốn giúp người, cuối cùng vì trong tâm tự nhiên muốn làm. Đến lúc ấy, ngươi không còn bận tâm người khác gọi mình là thiện nhân hay đạo đức giả nữa.
Người đang leo lên núi không cần quay đầu tranh cãi với người đứng dưới chân núi. Cứ tiếp tục bước. Chân thành đủ lâu, thời gian sẽ trả lời thay cho ngươi.
Cái nguy hiểm nhất, không phải bị gọi là đạo đức giả mà là vì sợ bị gọi giả, nên từ chối trở thành thật. Đó mới thực sự là điều đáng tiếc. Cho nên: Làm thiện không phải để xoá sạch quá khứ. Làm thiện là để không tiếp tục tạo thêm bóng tối.
Người đi giữa biển mê, lúc tỉnh ngộ không hỏi: “Ta có đáng được cứu không?” mà là “Ngay lúc này đây, ta có thể sống khác đi không?”
Nếu câu trả lời là “có”, thì con đường đã mở rồi.